By continuing to use our site, you are agreeing for us to set a small number of cookies. Cookie policy

Desktop
Skip Ribbon Commands
Skip to main content
 
 
You are in :
Back to list View this page without hyperlinks
Cyfarfu’r Cynulliad am 13:30 gyda’r Llywydd (Elin Jones) yn y Gadair.
The Assembly met at 13:30 with the Presiding Officer (Elin Jones) in the Chair.
 
13:30
Y Llywydd / The Presiding OfficerBywgraffiadBiography
Galwaf y Cynulliad i drefn.
I call the Assembly to order.
 
13:30
Datganiad gan y Llywydd
Statement by the Presiding Officer
Y Llywydd / The Presiding OfficerBywgraffiadBiography
Cyn i ni symud at y cwestiynau i’r Prif Weinidog, ac yn dilyn yr wylnos a gynhaliwyd y tu allan i’r Senedd neithiwr, ar ran y Cynulliad hoffwn fynegi ein cydymdeimlad â’r rheini yr effeithiwyd arnynt gan y saethu yn Orlando. Rydym yn meddwl heddiw am y rhai sydd wedi’u hanafu a’r teuluoedd a’r ffrindiau hynny sy’n galaru. Fel Cynulliad, rydym yn dyheu am fyd sy’n rhydd o droseddau casineb o’r math yma. Gofynnaf i’r Aelodau sefyll am funud o dawelwch er cof.
Before we move to questions to the First Minister, and following the vigil held outside the Senedd yesterday evening, on behalf of the Assembly I would like to convey our condolences to those who were affected by the Orlando shootings. Today, our thoughts are with the injured and with the families and friends who have been bereaved. As an Assembly, we aspire to a world free from hate crimes of this kind. I ask Members to be upstanding for a minute’s silence in commemoration.
 
Safodd Aelodau’r Cynulliad am funud o dawelwch.
Assembly Members stood for a minute’s silence.
 
1. Cwestiynau i’r Prif Weinidog
1. Questions to the First Minister
Mae [R] yn dynodi bod yr Aelod wedi datgan buddiant. Mae [W] yn dynodi bod y cwestiwn wedi’i gyflwyno yn Gymraeg.
[R] signifies the Member has declared an interest. [W] signifies that the question was tabled in Welsh.
 
13:31
Y Llywydd / The Presiding OfficerBywgraffiadBiography
Cwestiynau i’r Prif Weinidog. Y cwestiwn cyntaf, Neil McEvoy.
Questions to the First Minister. Question 1, Neil McEvoy.
 
13:31
Sorry, Presiding Officer, do I read out the one in writing?
Mae'n ddrwg gennyf, Lywydd, ydw i’n darllen yr un ysgrifenedig?
 
13:31
Y Llywydd / The Presiding OfficerBywgraffiadBiography
Yes.
Ydych.
 
13:31
Thank you.
Diolch.
 
Cynlluniau Datblygu Lleol
Local Development Plans
 
1. A wnaiff y Prif Weinidog ddatganiad am gynlluniau datblygu lleol? OAQ(5)0054(FM)[R]
1. Will the First Minister make a statement on local development plans? OAQ(5)0054(FM)[R]
 
13:32
Carwyn JonesBywgraffiadBiographyY Prif Weinidog / The First Minister
Up-to-date adopted local development plans are an essential part of an effective planning system.
Mae cynlluniau datblygu lleol wedi’u mabwysiadu cyfredol yn rhan hanfodol o system gynllunio effeithiol.
 
13:32
Thank you. First Minister, the integrity of, and the people of Wales’s confidence in this Assembly are based on being able to believe what is said in this Chamber. In April 2012, you stated in public that Labour would implement its local development plan. Labour’s plans included allowing big business to concrete huge swathes of greenfield sites and, as a result, I published that you had announced plans to concrete Cardiff by stating your party would implement its LDP. You said in this Chamber on 24 April 2012 that my publications were wholly untrue and a blatant lie—your words, not mine. Last week—
Diolch. Brif Weinidog, mae uniondeb, a ffydd pobl Cymru yn y Cynulliad hwn yn seiliedig ar y gallu i gredu yr hyn a ddywedir yn y Siambr hon. Ym mis Ebrill 2012, dywedasoch yn gyhoeddus y byddai Llafur yn gweithredu ei gynllun datblygu lleol. Roedd cynlluniau Llafur yn cynnwys caniatáu i fusnesau mawr osod concrit ar ddarnau mawr o safleoedd tir glas ac o ganlyniad i hynny cyhoeddais eich bod wedi cyhoeddi cynlluniau i osod concrit yng Nghaerdydd drwy ddweud y byddai eich plaid yn gweithredu ei Chynllun Datblygu Lleol. Dywedasoch yn y Siambr hon ar 24 Ebrill 2012 bod fy nghyhoeddiadau yn gwbl anwir ac yn gelwydd amlwg—eich geiriau chi, nid fy rhai i. Yr wythnos diwethaf—
 
13:33
Y Llywydd / The Presiding OfficerBywgraffiadBiography
Can you bring yourself to a question now please?
A wnewch chi ddod â’ch hun at gwestiwn nawr os gwelwch yn dda?
 
13:33
Last week, you stated that you did not say what you have already said on the record.
Yr wythnos diwethaf, dywedasoch na wnaethoch ddweud yr hyn yr ydych eisoes wedi ei ddweud ar y cofnod.
 
13:33
Y Llywydd / The Presiding OfficerBywgraffiadBiography
Can you bring this to a question?
A wnewch chi ddod â hyn at gwestiwn?
 
13:33
Do you think that it is at all acceptable for Wales’s First Minister to come here and deny what you’ve already said? Will you set the record straight?
Ydych chi'n meddwl ei bod yn gwbl dderbyniol i Brif Weinidog Cymru ddod yma a gwadu yr hyn yr ydych eisoes wedi'i ddweud? A wnewch chi ddweud y gwir?
 
13:33
Carwyn JonesBywgraffiadBiographyY Prif Weinidog / The First Minister
The Member lives in a land of fantasy. He’s been living in it for the past three years and he didn’t even ask a proper question.
Mae’r Aelod yn byw mewn byd ffantasi. Mae wedi bod yn byw yno dros y tair blynedd diwethaf ac ni ofynnodd gwestiwn priodol hyd yn oed.
 
13:33
Point of order.
Pwynt o drefn.
 
13:33
Y Llywydd / The Presiding OfficerBywgraffiadBiography
There is no point of order. Hefin David.
Nid oes unrhyw bwynt o drefn. Hefin David.
 
13:34
Diolch, Lywydd. I’ve absolutely no idea what that was all about. This isn’t Cardiff council chamber—this is the National Assembly for Wales. What we are talking about is the issue of 22 local development plans across south-east Wales, which don’t connect very well, and the Welsh Government has already introduced, last year, the Planning Act 2015 to resolve those issues. A south-east Wales strategic development plan could involve all 10 local authorities, and it is certainly the case that with the Cardiff city region, the 10 local authority leaders are already on board, involved and supportive. Does the First Minister agree with me for the need to take such an approach into serious consideration, and does he also agree this can only be achieved by working together, not being party political and tribal, as Neil McEvoy is so intent on being?
Diolch, Lywydd. ‘Does gen i ddim syniad beth oedd hynna yn ymwneud ag ef. Nid siambr Cyngor Caerdydd yw hwn—Cynulliad Cenedlaethol Cymru yw hwn. Yr hyn yr ydym yn sôn amdano yw mater y 22 o gynlluniau datblygu lleol ledled de-ddwyrain Cymru, nad ydynt yn cysylltu yn dda iawn, ac mae Llywodraeth Cymru eisoes wedi cyflwyno Deddf Cynllunio 2015, y llynedd, i ddatrys y materion hynny. Gallai cynllun datblygu strategol de-ddwyrain Cymru gynnwys pob un o'r 10 o awdurdodau lleol, ac mae'n sicr yn wir gyda Rhanbarth Dinas Caerdydd, fod y 10 o arweinwyr yr awdurdodau lleol eisoes yn cymryd rhan ac yn gefnogol. A yw'r Prif Weinidog yn cytuno â mi bod angen rhoi ystyriaeth ddifrifol i ddull o’r fath, ac a yw hefyd yn cytuno y gellir cyflawni hyn dim ond drwy weithio gyda'n gilydd, heb gefnogi gwleidyddiaeth eich plaid eich hun yn unig a bod yn llwythol, fel y mae Neil McEvoy mor benderfynol o’i wneud?
 
13:34
Carwyn JonesBywgraffiadBiographyY Prif Weinidog / The First Minister
There are real challenges of course for the entire area of the south-east of Wales. Cardiff can’t be expected on its own, nor any other local authority, to provide housing for the entire region. That’s why it makes perfect sense, as my colleague, the Member for Caerphilly, says, that the 10 local authorities should work together in order to have a strategic plan that goes beyond the local development plans, which, of themselves, can never be enough to satisfy the demand that the success of the economy of south-east Wales will place on the local area.
Mae heriau gwirioneddol wrth gwrs ar gyfer ardal gyfan de-ddwyrain Cymru. Ni ellir disgwyl i Gaerdydd ar ei ben ei hun, nac unrhyw awdurdod lleol arall, ddarparu tai ar gyfer y rhanbarth cyfan. Dyna pam mae hi'n gwneud synnwyr perffaith, fel y mae fy nghyd-Aelod, yr Aelod dros Gaerffili, yn ei ddweud, y dylai'r 10 awdurdod lleol weithio gyda'i gilydd er mwyn cael cynllun strategol sy'n mynd y tu hwnt i'r cynlluniau datblygu lleol, na fyddant fyth, ar eu pennau eu hunain, yn gallu bod yn ddigon i fodloni'r galw y bydd llwyddiant economi de-ddwyrain Cymru yn ei osod ar yr ardal leol.
 
13:35
Y Llywydd / The Presiding OfficerBywgraffiadBiography
Mark Isherwood.
Mark Isherwood.
 
13:35
Presiding Officer, am I right in—
Lywydd, a wyf yn iawn i—
 
13:35
Y Llywydd / The Presiding OfficerBywgraffiadBiography
Mark Isherwood.
Mark Isherwood.
 
13:35
Am I right in—
A wyf yn iawn i—
 
13:35
Y Llywydd / The Presiding OfficerBywgraffiadBiography
No, you’re not. You are not being heard. Mark Isherwood.
Nac ydych, dydych chi ddim. Nid ydych am gael eich clywed. Mark Isherwood.
 
13:35
Mark IsherwoodBywgraffiadBiography
Diolch. Well, of course, local development plans don’t build any houses. Given that, in England, local plans produced in consultation with the community have been the cornerstone of planning reforms, how will your Government engage with the Homebuilders Federation regarding the statement in its Welsh election paper, ‘Building Communities, Boosting Investment’, that, because of the many improvements in England, in terms of reduced regulation and greater land availability, the relative attraction of investing in the requisite land and skills in Wales has reduced over recent years? The results can be seen in the most recently published data on planning permissions, which show that, since the start of 2013, the number of private units granted planning permission in Wales has decreased by 4 per cent, whilst increasing by 49 per cent in England.
Diolch. Wel, wrth gwrs, nid yw cynlluniau datblygu lleol yn adeiladu unrhyw dai. O gofio, yn Lloegr, bod cynlluniau lleol a lunnir mewn ymgynghoriad â'r gymuned wedi bod yn gonglfaen i ddiwygiadau cynllunio, sut y bydd eich Llywodraeth yn ymgysylltu â'r Ffederasiwn Adeiladwyr Cartrefi ynghylch y datganiad yn ei bapur etholiad Cymru, 'Adeiladu Cymunedau, Hybu Buddsoddi', oherwydd y gwelliannau lawer yn Lloegr, o ran llai o reoleiddio a mwy o dir ar gael, bod yr atyniad cymharol o fuddsoddi yn y tir a sgiliau angenrheidiol yng Nghymru wedi lleihau dros y blynyddoedd diwethaf? Mae'r canlyniadau i'w gweld yn y data a gyhoeddwyd ddiweddaraf ar ganiatâd cynllunio, sy'n dangos bod nifer yr unedau preifat a gafodd ganiatâd cynllunio yng Nghymru er dechrau 2013 wedi gostwng gan 4 y cant, ond wedi cynyddu 49 y cant yn Lloegr.
 
13:36
Carwyn JonesBywgraffiadBiographyY Prif Weinidog / The First Minister
Well, we have seen significant increases in the number of houses being built in Wales over the past two years. It seems to me that, in England, the plans there are designed to block housing development and not to encourage housing development. What there needs to be, of course, is a properly regulated development plan so that people are able to see where development will take place. I don’t believe that local development plans, of themselves, are sufficient over a wider economic area, which is why strategic plans, to my mind, have a great deal of force and are a great deal of help when it comes to planning for the future.
Wel, rydym wedi gweld cynnydd sylweddol yn nifer y tai sy'n cael eu hadeiladu yng Nghymru dros y ddwy flynedd ddiwethaf. Mae'n ymddangos i mi fod y cynlluniau a geir yn Lloegr wedi'u llunio i rwystro datblygiadau tai ac nid i annog datblygiadau tai. Yr hyn sydd ei angen, wrth gwrs, yw cynllun datblygu a reoleiddir yn briodol fel bod pobl yn gallu gweld lle y bydd datblygu yn digwydd. Nid wyf yn credu bod cynlluniau datblygu lleol, ar eu pennau eu hunain, yn ddigonol mewn ardal economaidd ehangach, a dyna pam mae cynlluniau strategol, yn fy marn i, yn rymus iawn ac o lawer o gymorth wrth ystyried cynllunio ar gyfer y dyfodol.
 
Cloddio Glo Brig
Opencast Mining
 
13:36
Bethan JenkinsBywgraffiadBiography
2. A wnaiff y Prif Weinidog ddatganiad am gloddio glo brig yng Nghymru? OAQ(5)0043(FM)
2. Will the First Minister make a statement on opencast mining in Wales? OAQ(5)0043(FM)
 
13:36
Carwyn JonesBywgraffiadBiographyY Prif Weinidog / The First Minister
There are serious issues, as she will know, of course, relating to opencast mining and the restoration of sites. We know that, in 1994, the UK Government did not require operators to set aside enough money for restoration, and so the UK Government have a moral responsibility to work with us to ensure that sites are restored.
Mae materion difrifol, fel y bydd hi'n gwybod, wrth gwrs, yn ymwneud â chloddio glo brig ac adfer safleoedd. Gwyddom, yn 1994, na wnaeth Llywodraeth y DU ei gwneud yn ofynnol i weithredwyr neilltuo digon o arian ar gyfer adfer, ac felly mae gan Lywodraeth y DU gyfrifoldeb moesol i weithio gyda ni i sicrhau bod safleoedd yn cael eu hadfer.
 
13:37
Bethan JenkinsBywgraffiadBiography
Thank you for that answer, First Minister. You will know that Neath Port Talbot County Borough Council recently passed a partial restoration of Margam opencast area. But, of course, that’s partial restoration, and many of the residents there are concerned about the future and the void not being restored, and also, with it being in Celtic Energy’s hands, for that full restoration to take place. I was wondering whether you could give us a commitment here today, First Minister, even though that’s not part of the plan, in terms of the void, whether you could seek to bring people together to look to restore that eventually, because I think people are concerned, especially as key people within the council are also concerned now about how that will be restored if there are any flooding problems within that void.
Diolch i chi am yr ateb yna, Brif Weinidog. Byddwch yn gwybod bod Cyngor Bwrdeistref Sirol Castell-nedd Port Talbot yn ddiweddar wedi cymeradwyo gwaith adfer rhannol o ardal glo brig Margam. Ond, wrth gwrs, adfer rhannol yw hwnnw, ac mae llawer o'r trigolion yno yn pryderu am y dyfodol a'r gwagle nad yw’n cael ei adfer, a hefyd, gan ei fod yn nwylo Celtic Energy, i’r gwaith adfer llawn hwnnw gael ei wneud. Roeddwn yn meddwl tybed a allech chi roi ymrwymiad inni yma heddiw, Brif Weinidog, er nad yw hynny'n rhan o'r cynllun, o ran y gwagle, a allech chi geisio dod â phobl at ei gilydd i edrych i adfer hwnnw yn y pen draw, oherwydd rwy’n credu bod pobl yn pryderu, yn enwedig gan fod pobl allweddol yn y cyngor hefyd yn bryderus bellach ynghylch sut y bydd yn cael ei adfer os bydd unrhyw broblemau llifogydd o fewn y gwagle hwnnw.
 
13:37
Carwyn JonesBywgraffiadBiographyY Prif Weinidog / The First Minister
Well, I agree with the concern that she expresses. She will know that there is an effect on my constituency as well. In 1994, when privatisation took place, those companies that took over former British Coal sites were specifically excluded from being required to put aside finance for restoration, and this is why we are where we are now. Partial restoration is welcome, but it isn’t full restoration, and there must be full restoration in time. Given the fact that it was the UK Government that created this problem, there is no doubt in my mind that they have a responsibility to work with us in order to resolve the problem.
Wel, rwyf yn cytuno â'r pryder y mae hi’n ei fynegi. Bydd hi'n gwybod bod effaith ar fy etholaeth innau hefyd. Yn 1994, pan ddigwyddodd y preifateiddio, cafodd y cwmnïau hynny a gymerodd drosodd hen safleoedd Glo Prydain eu heithrio'n benodol rhag bod yn ofynnol iddynt roi arian o'r neilltu ar gyfer gwaith adfer, a dyma pam yr ydym ble yr ydym ni heddiw. Rydym yn croesawu adfer rhannol, ond nid yw'n adfer llawn, ac mae'n rhaid cael gwaith adfer llawn mewn amser. O gofio'r ffaith mai Llywodraeth y DU a greodd y broblem hon, nid oes amheuaeth yn fy meddwl i fod ganddynt gyfrifoldeb i w