By continuing to use our site, you are agreeing for us to set a small number of cookies. Cookie policy

Desktop
Skip Ribbon Commands
Skip to main content
 
 
You are in :

Cofnod y Trafodion
The Record of Proceedings

Dydd Mercher, 9 Mai 2007
Wednesday, 9 May 2007

Cynnwys
Contents

Ethol y Llywydd
Election of the Presiding Officer
Datganiad gan y Llywydd
Statement by the Presiding Officer
Ethol y Dirprwy Lywydd
Election of the Deputy Presiding Office
r Datganiad gan y Dirprwy Lywydd
Statement by the Deputy Presiding Officer
Yn y golofn chwith, cofnodwyd y trafodion yn yr iaith y llefarwyd hwy ynddi yn y Siambr. Yn y golofn dde, cynhwyswyd cyfieithiad o’r areithiau hynny. In the left-hand column, the proceedings are recorded in the language in which they were spoken in the Chamber. In the right-hand column, a translation of those speeches has been included.

The Record
Cyfarfu’r Cynulliad am 12.30 p.m. gyda Phrif Weithredwr a Chlerc y Cynulliad yn y Gadair
The Assembly met at 12.30 p.m. with the Chief Executive and Clerk to the Assembly in the Chair
The Record
Prif Weithredwr a Chlerc y Cynulliad (Claire Clancy): Croeso i gyfarfod cyntaf trydydd Cynulliad Cenedlaethol Cymru. The Chief Executive and Clerk to the Assembly (Claire Clancy): Welcome to the first meeting of the third National Assembly for Wales.
The Record

Ethol y Llywydd
Election of the Presiding Officer

The Record
The Chief Executive and Clerk to the Assembly: I invite nominations for the post of Presiding Officer, under Standing Order No. 2.6. Prif Weithredwr a Chlerc y Cynulliad: Yr wyf yn gwahodd enwebiadau ar gyfer swydd y Llywydd, dan Reol Sefydlog Rhif 2.6.
Ieuan Wyn Jones: Yn gynnes iawn, cynigiaf fod Dafydd Elis-Thomas yn Llywydd y trydydd Cynulliad. Mae rhywun sydd yn cael 10 allan o 10 gan brifathro ar ddiwedd y tymor yn haeddu cael ei gefnogi, ac mae hynny’n wir ar gyfer y Cynulliad hwn. Nid yn unig oherwydd ei waith yn ystod y ddau Gynulliad cyntaf y mae gennyf y fraint a’r pleser o gynnig enw Dafydd, ond oherwydd bod y Cynulliad yn wynebu sialens o ran derbyn y pwerau newydd a’r hollti rhwng y weinyddiaeth a’r Senedd, a bydd angen rhywun profiadol wrth y llyw i’n tywys drwy’r cyfnod newydd hwn. Mae Dafydd wedi dangos, yn ystod y ddau Gynulliad cyntaf, fod ganddo’r sgiliau cywir i ymgymryd â’r gwaith hwn ac mae’n bwysig bod gennym rywun sydd â’r sgiliau hynny i’n tywys yn y Cynulliad hwn. Felly, ar ran grŵp Plaid Cymru, yr wyf yn falch o gael y fraint o enwebu Dafydd Elis-Thomas yn Llywydd. Ieuan Wyn Jones: I warmly propose that Dafydd Elis-Thomas becomes the Presiding Officer of the third Assembly. Anyone who gets 10 out of 10 from the headteacher at the end of term deserves support, and that is true of this Assembly. I have the honour and pleasure of nominating Dafydd not only for his work during the first two Assemblies, but because the Assembly is facing a challenge in terms of taking on new powers and the separation of the administration and the Senedd; we need an experienced hand to steer us at this time. Dafydd has shown, during the first two Assemblies, that he has the skills required to undertake this work and it is important that we have someone with those skills to lead this Assembly. Therefore, on behalf of the Plaid Cymru group, I am pleased to be given the honour of nominating Dafydd Elis-Thomas as Presiding Officer.
The Chief Executive and Clerk to the Assembly: Does a Member from a different political group second the nomination? Prif Weithredwr a Chlerc y Cynulliad: A oes Aelod o grŵp gwleidyddol arall yn eilio’r enwebiad?
Edwina Hart: On behalf of the Labour group, I have great pleasure in seconding the nomination of Dafydd Elis-Thomas. I nominated Dafydd Elis-Thomas in the second Assembly to be Presiding Officer. I believe that he has the faith and confidence of the Chamber and I am delighted to second the nomination. Edwina Hart: Ar ran y grŵp Llafur, mae’n bleser gennyf eilio enwebiad Dafydd Elis-Thomas. Enwebais Dafydd Elis-Thomas i fod yn Llywydd yn yr ail Gynulliad. Credaf fod ganddo ymddiriedaeth y Siambr, ac yr wyf yn falch iawn o gael eilio ei enwebiad.  
The Chief Executive and Clerk to the Assembly: Are there any other nominations? I see that there are not. I therefore propose, in accordance with Standing Order No. 2.8, that Dafydd Elis-Thomas be elected as Presiding Officer. [Applause.] As there is clearly no opposition, I declare that Dafydd Elis-Thomas is elected Presiding Officer of the National Assembly for Wales. Prif Weithredwr a Chlerc y Cynulliad: A oes unrhyw enwebiadau eraill? Gwelaf nad oes. Cynigiaf felly, yn unol â Rheol Sefydlog Rhif 2.8, yr etholir Dafydd Elis-Thomas yn Llywydd. [Cymeradwyaeth.] Gan ei bod yn amlwg nad oes gwrthwynebiad, datganaf fod Dafydd Elis-Thomas wedi’i ethol yn Llywydd Cynulliad Cenedlaethol Cymru.
The Record

Datganiad gan y Llywydd
Statement by the Presiding Officer

The Record
Y Llywydd: Cyn imi eistedd, dylwn ddweud gair o ddiolch. Diolch i’r Prif Weithredwr am gynnal yr etholiad. Diolch i Ieuan am fy enwebu ac i Edwina am eilio’r enwebiad. Credaf mai dyma’r tro olaf y bydd hyn yn digwydd. Mae cael eich hyder i lywyddu dros y trydydd Cynulliad yn anrhydedd mawr i mi oherwydd, fel y gwyddoch, yr wyf yn rhannu eich ymddiriedaeth i gyd yn natblygiad y lle hwn ac yn nhwf cyfansoddiad Cymru, ac yr wyf yn gwerthfawrogi yn arbennig y cyfle i geisio dwyn y cyfansoddiad ymlaen i’r sefyllfa lle byddwn yn deddfu ac yn craffu. The Presiding Officer: Before I take my seat, I should say a few words of appreciation. I thank the Chief Executive for conducting the election. I thank Ieuan for nominating me and Edwina for seconding that nomination. I think that this will be the last time that this happens. Having your confidence to preside over the third Assembly is a great honour, because, as you know, I share your trust in the development of this place and in Wales’s constitutional advancement, and I particularly appreciate the opportunity to try to take the constitution forward to a position of making legislation and conducting scrutiny.
Anfonaf o Senedd Cymru ein cyfarchion i’n chwaer Gynulliad yng Ngogledd Iwerddon. Yr ydym yn ei longyfarch ar ddod ynghyd, a dymunwn iddo bob rhwyddineb yn ei daith gymhleth a diddorol tuag at ddyfodol y berthynas rhwng pobloedd Iwerddon a phobloedd yr ynys hon. I send from Wales’s Senedd our greetings to our sister Assembly in Northern Ireland. We congratulate the Northern Ireland Assembly on coming together, and we wish it well in its complex and interesting journey towards the future relationship between the peoples of Ireland and the peoples of this island.
Yr wyf wedi sylwi â diddordeb ar y modd y mae clymblaid statudol wedi gweithio yng nghyd-destun Gogledd Iwerddon; yr wyf yn diolch nad yw hynny yn ein cyfansoddiad ni. Dymunaf, er hynny, yn dda i arweinyddion y pleidiau yn y lle hwn wrth iddynt ymgymryd ag unrhyw drafodaethau nas gwn i amdanynt o hyn ymlaen. Felly, os oes rhywun o’r wasg yn aros y tu allan i’r Siambr i’m holi ynglŷn â beth fydd yn digwydd yn y dyfodol, yr ateb a roddaf yw, 'Nid wyf yn gwybod’. Ond yr wyf yn sicr y bydd arweinyddion ein pleidiau, yn eu doethineb, yn gallu adlewyrchu barn pobl Cymru. Felly, ymlaen â ni. I have noted with interest the way in which the statutory coalition has operated in the context of Northern Ireland; I am pleased that that is not in our constitution. Even so, I wish the party leaders in this place well as they undertake any discussions, of which I will have no knowledge from now on. Therefore, if a member of the press is waiting outside the Chamber to question me about what will happen in the future, my reply will be, 'I do not know’. However, I am certain that our party leaders, in their wisdom, will reflect the opinion and wishes of the people of Wales. So, let us move on.
The Record

Ethol y Dirprwy Lywydd
Election of the Deputy Presiding Officer

The Record
Y Llywydd: Yr wyf yn gwahodd enwebiadau o dan Reol Sefydlog Rhif 2.6. The Presiding Officer: I invite nominations under Standing Order No. 2.6.
Rhodri Morgan: Enwebaf Rosemary Butler, Aelod y Cynulliad dros Orllewin Casnewydd. Rhodri Morgan: I nominate Rosemary Butler, the Assembly Member for Newport West.
It gives me enormous pleasure to nominate Rosemary Butler, as she has a unique set of apprenticeship qualifications for this role, having, for longer than she probably cares to remember, chaired the leisure committee of Newport Borough Council as it was at the time, and which is now a city council. Since becoming a Member eight years ago, she has been a member of the Cabinet—indeed, a founding member—and she set in train many education reforms during her period as the Cabinet member with
responsibility for education. Over the past four years, she has chaired one of the Assembly’s committees with enormous skill, determination and passion.
Mae’n bleser o’r mwyaf gennyf enwebu Rosemary Butler, gan fod ganddi gyfres unigryw o gymwysterau prentisiaeth ar gyfer y rôl hon, gan y bu iddi, am gyfnod hirach nag efallai y bydd am ei gofio, gadeirio pwyllgor hamdden Cyngor Bwrdeistref Casnewydd fel ag yr oedd ar y pryd ac sydd bellach yn gyngor dinas. Ers dod yn Aelod wyth mlynedd yn ôl, bu’n aelod o’r Cabinet—yn wir, un o’r aelodau cyntaf —a rhoddodd nifer o ddiwygiadau addysg ar waith yn ystod ei chyfnod fel yr aelod yn y Cabinet â chyfrifoldeb dros addysg. Yn ystod y pedair blynedd diwethaf, cadeiriodd un o bwyllgorau’r Cynulliad gyda gallu, penderfynoldeb ac angerdd aruthrol.
However, I am not here to refer to those aspects of her curriculum vitae; it is her personality and her firmness and fairness that I believe make her uniquely qualified to serve as Deputy Presiding Officer. That is why it gives me such great pleasure to nominate her. Fodd bynnag, nid wyf yma i gyfeirio at yr agweddau hynny ar ei gyrfa; yr wyf o’r farn mai ei phersonoliaeth a’i natur gadarn a theg sy’n ei gwneud yn unigryw o gymwys i wasanaethu fel Dirprwy Lywydd. Dyna pam mae ei henwebu yn rhoi cymaint o bleser i mi.
Y Llywydd: Yn unol â’n cyfansoddiad newydd, a oes Aelod o grŵp gwleidyddol gwahanol yn eilio’r enwebiad? The Presiding Officer: In accordance with our new constitution, does a Member from a different political group second the nomination?
Michael German: I second the nomination of Rosemary Butler on behalf of the Welsh Liberal Democrats. Michael German: Yr wyf yn eilio enwebiad Rosemary Butler ar ran Democratiaid Rhyddfrydol Cymru.
The great skills that we will need to manage our affairs in this Chamber will be those of tenacity and fairness, and of being just to us all. I think that we will find those skills in Rosemary Butler. Another skill that we need in our Deputy Presiding Officer is that of being an ambassador for the great institution of our National Assembly and an ambassador for our country. I would say that Rosemary has shown enormous skill in her dealings in that arena, in her work with the European Committee of the Regions, where she has taken Wales’s message to the rest of Europe. I hope that that will be reflected in her work. Mae cadernid a thegwch, a bod yn deg tuag atom oll, ymhlith y sgiliau pwysig y bydd arnom eu hangen wrth reoli ein materion yn y Siambr hon. Yr wyf o’r farn fod Rosemary Butler yn meddu ar y sgiliau hynny. Sgil arall y bydd angen i’n Dirprwy Lywydd feddu arni yw’r gallu i fod yn llysgennad ar ran sefydliad gwych ein Cynulliad Cenedlaethol a llysgennad ar ran ein gwlad. Yr wyf o’r farn fod Rosemary Butler wedi dangos gallu aruthrol yn y maes hwnnw, yn rhinwedd ei gwaith gyda Phwyllgor y Rhanbarthau yn Ewrop, lle mae wedi trosglwyddo neges Cymru i weddill Ewrop. Gobeithiaf y caiff hynny ei adlewyrchu yn ei gwaith.
Rosemary has a tremendous sense of humour, and those of you who have been on the wrong end of it will know exactly what I mean; it is a very dry sense of humour. Mae Rosemary yn meddu ar synnwyr digrifwch aruthrol, fel y gŵyr y sawl ohonoch sydd wedi dioddef yn ei sgîl; mae’n synnwyr digrifwch sych iawn.  
I conclude by referring to her namesake, who is a singer. It is important to note that Rosemary Butler is also an ambassador for the culture of Wales, and she has been a great proponent of that culture. However, I refer you to her namesake, the singer, who is known as a four-octave mezzo soprano. For those of you who are in the business of knowing about these things, that means someone who has great strength and character in carrying through their use of the human voice. I know that we will all be greatly under the arm of Rosemary Butler when she decides that we are going wrong. I think that we can have great confidence in Rosemary, and I hope that the Assembly will elect her our Deputy Presiding Officer. Dof i ben drwy gyfeirio at y gantores sydd â’r un enw. Mae’n bwysig nodi bod Rosemary Butler hefyd yn llysgennad dros ddiwylliant Cymru, a bu’n hyrwyddwr aruthrol o’r diwylliant hwnnw. Fodd bynnag, fe’ch cyfeiriaf at y gantores o’r un enw, sy’n adnabyddus fel mezzo soprano pedwar wythfed. I’r sawl ohonoch a ŵyr am y pethau hyn, golyga hynny rywun sydd â chryfder a chymeriad aruthrol yng nghyd-destun defnyddio’r llais. Gwn y byddwn oll o dan arweiniad Rosemary Butler pan fydd o’r farn ein bod yn mynd ar grwydr. Yr wyf o’r farn y gallwn fod â hyder aruthrol yn Rosemary, a gobeithiaf y bydd y Cynulliad yn ei hethol fel ein Dirprwy Lywydd.  
Y Llywydd: Yn unol â Rheol Sefydlog Rhif 2.8, cynigiaf fod Rosemary Butler wedi ei hethol yn Ddirprwy Lywydd. [Torri ar draws.] The Presiding Officer: In accordance with Standing Order No. 2.8, I propose that Rosemary Butler be elected as Deputy Presiding Officer. [Interruption.]
Nid oeddwn wedi bwriadu delio â phwynt o drefn yn nghyfarfod cyntaf y trydydd Cynulliad, ond nid wyf am adael i’r cyfle basio heb ddiolch i Rhodri Glyn Thomas am ymyrryd a chaniatáu i mi ei gwneud yn gwbl glir na fydd y Llywydd presennol, na’r dirprwy sydd ar fin cael ei hethol yn ddiwrthwynebiad—fel yr wyf yn casglu—yn goddef unrhyw dorri ar draws gan Aelodau sydd ar eu heistedd. [AELODAU’R CYNULLIAD: 'Clywch, clywch.’] I had not intended dealing with a point of order in the first meeting of the third Assembly, but I cannot let the opportunity pass without thanking Rhodri Glyn Thomas for intervening and thereby allowing me to make it perfectly clear that the current Presiding Officer, and the deputy who is about to be elected unopposed—from what I gather—will not tolerate any interventions from Members in a sedentary position. [ASSEMBLY MEMBERS: 'Hear, hear.’]
12.40 p.m.  
Yn unol â’r Rheol Sefydlog berthnasol, a chan nad oes gwrthwynebiad, yr wyf yn datgan bod Rosemary Butler wedi’i hethol yn Ddirprwy Lywydd Cynulliad Cenedlaethol Cymru. [Cymeradwyaeth.] In accordance with the relevant Standing Order, and as there is no opposition, I declare the Rosemary Butler is elected as Deputy Presiding Officer of the National Assembly for Wales. [Applause.]
The Record

Datganiad gan y Dirprwy Lywydd
Statement by the Deputy Presiding Officer

The Record
The Deputy Presiding Officer: Thank you very much for giving me the great honour of being elected Deputy Presiding Officer. I will ensure that I am as fair to everyone as I possibly can be. The Chinese have a saying about living in interesting times, and I think that this will be an interesting time for us, because we are all learning about our new powers. I have never thought of the Presiding Officer as being like Sir Alan Sugar, but I think that he could well be in a similar position, and I hope that he will not be telling me that I am fired within the next few weeks. Y Dirprwy Lywydd: Diolch yn fawr iawn am yr anrhydedd pennaf hwn o gael fy ethol yn Ddirprwy Lywydd. Sicrhaf fy mod cyn deced â phosibl gyda phawb. Mae gan bobl Tsieina ddywediad sy’n sôn am fyw mewn cyfnod diddorol, a chredaf y bydd y cyfnod sydd o’n blaenau yn un diddorol, wrth inni i gyd ddysgu am ein pwerau newydd. Nid wyf fi erioed wedi cymharu’r Llywydd â Syr Alan Sugar, ond gallai yntau fod mewn sefyllfa debyg, a’m gobaith yw na fydd yn cael gwared arnaf fi yn ystod yr wythnosau nesaf.
You will be pleased to hear that I am not going to sing. There are some things that I think I can do, and others that I know I cannot do, and I know that I cannot sing. I look forward to working closely with you all, and I will be fair. This is a great honour, and I thank you again for my election as Deputy Presiding Officer. [Applause.] Byddwch yn falch o wybod nad yw’n fwriad gennyf ganu. Mae ambell beth y credaf y gallaf ei wneud, ac ambell beth arall y gwn na allaf ei wneud, a gwn na allaf ganu. Edrychaf ymlaen at weithio’n agos gyda phob un ohonoch, a byddaf yn deg â chi. Mae hwn yn anrhydedd mawr, a diolchaf ichi eto am fy ethol yn Ddirprwy Lywydd. [Cymeradwyaeth.]
Y Llywydd: Cyn cau’r trafodion am heddiw, estynnaf groeso yn ffurfiol i’r Aelodau newydd yn ein plith. Ni wnaf mo’ch enwi. Credaf fy mod yn eich adnabod o’ch lluniau, ond nid wyf wedi cael cyfle i gyfarfod â chi yn swyddogol, felly edrychaf ymlaen at hynny. Croeso i bob un ohonoch, heb enwi neb. Croeso hefyd i Aelod dychweledig, heb enwi hwnnw ychwaith. [Chwerthin.] The Presiding Officer: Before I draw today’s proceedings to a close, I formally welcome the new Members among us. I will not name you. I believe that I recognise you from your photos, but I have not had an opportunity to meet you officially; therefore I look forward to that. I welcome you all, without naming anyone. I also welcome a returning Member, without naming him either. [Laughter.]
Yn yr ysbryd hyfryd hwn, sy’n siŵr o barhau drwy’r trydydd Cynulliad, cyhoeddaf fod trafodion heddiw ar ben. In this wonderful spirit, which I am sure will continue throughout the third Assembly, I draw today’s proceedings to a close.
The Record

Daeth y cyfarfod i ben am 12.42 p.m.
The meeting ended at 12.42 p.m.

Aelodau a’u Pleidiau
Members and their Parties
Andrews, Leighton (Llafur - Labour)
Asghar, Mohammad (Plaid Cymru - The Party of Wales)
Barrett, Lorraine (Llafur - Labour)
Bates, Mick (Democratiaid Rhyddfrydol Cymru - Welsh Liberal Democrats)
Black, Peter (Democratiaid Rhyddfrydol Cymru - Welsh Liberal Democrats)
Bourne, Nick (Ceidwadwyr Cymru - Welsh Conservatives)
Burnham, Eleanor (Democratiaid Rhyddfrydol Cymru - Welsh Liberal Democrats)
Burns, Angela (Ceidwadwyr Cymru - Welsh Conservatives)
Butler, Rosemary (Llafur - Labour)
Cairns, Alun (Ceidwadwyr Cymru - Welsh Conservatives)
Chapman, Christine (Llafur - Labour)
Cuthbert, Jeff (Llafur - Labour)
Davidson, Jane (Llafur - Labour)
Davies, Alun (Llafur - Labour)
Davies, Andrew (Llafur - Labour)
Davies, Andrew R.T. (Ceidwadwyr Cymru - Welsh Conservatives)
Davies, Jocelyn (Plaid Cymru - The Party of Wales)
Davies, Paul (Ceidwadwyr Cymru - Welsh Conservatives)
Elis-Thomas, Dafydd (Plaid Cymru - The Party of Wales)
Evans, Nerys (Plaid Cymru - The Party of Wales)
Franks, Chris (Plaid Cymru - The Party of Wales)
German, Michael (Democratiaid Rhyddfrydol Cymru - Welsh Liberal Democrats)
Graham, William (Ceidwadwyr Cymru - Welsh Conservatives)
Gregory, Janice (Llafur - Labour)
Griffiths, John (Llafur - Labour)
Griffiths, Lesley (Llafur - Labour)
Gibbons, Brian (Llafur - Labour)
Hart, Edwina (Llafur - Labour)
Hutt, Jane (Llafur - Labour)
Isherwood, Mark (Ceidwadwyr Cymru - Welsh Conservatives)
James, Irene (Llafur - Labour)
Jenkins, Bethan (Plaid Cymru - The Party of Wales)
Jones, Alun Ffred (Plaid Cymru - The Party of Wales)
Jones, Ann (Llafur - Labour)
Jones, Carwyn (Llafur - Labour)
Jones, Elin (Plaid Cymru - The Party of Wales)
Jones, Gareth (Plaid Cymru - The Party of Wales)
Jones, Helen Mary (Plaid Cymru - The Party of Wales)
Jones, Ieuan Wyn (Plaid Cymru - The Party of Wales)
Law, Trish (Annibynnol - Independent)
Lewis, Huw (Llafur - Labour)
Lloyd, David (Plaid Cymru - The Party of Wales)
Lloyd, Val (Llafur - Labour)
Melding, David (Ceidwadwyr Cymru - Welsh Conservatives)
Mewies, Sandy (Llafur - Labour)
Millar, Darren (Ceidwadwyr Cymru - Welsh Conservatives)
Morgan, Jonathan (Ceidwadwyr Cymru - Welsh Conservatives)
Morgan, Rhodri (Llafur - Labour)
Neagle, Lynne (Llafur - Labour)
Ramsay, Nick (Ceidwadwyr Cymru - Welsh Conservatives)
Randerson, Jenny (Democratiaid Rhyddfrydol Cymru - Welsh Liberal Democrats)
Ryder, Janet (Plaid Cymru - The Party of Wales)
Sargeant, Carl (Llafur - Labour)
Sinclair, Karen (Llafur - Labour)
Thomas, Gwenda (Llafur - Labour)
Thomas, Rhodri Glyn (Plaid Cymru - The Party of Wales)
Watson, Joyce (Llafur - Labour)
Williams, Brynle (Ceidwadwyr Cymru - Welsh Conservatives)
Williams, Kirsty (Democratiaid Rhyddfrydol Cymru - Welsh Liberal Democrats)
Wood, Leanne (Plaid Cymru - The Party of Wales)

Partners & Help