Trwy barhau i ddefnyddio'r wefan, rydych yn cytuno i osod nifer fechan o gwcis. Polisi cwcis

Desktop
Skip Ribbon Commands
Skip to main content
 
 

Camu Ymlaen Cymru Mentereion - Terry Rees

Terry Rees

Fy ail gyfarfod â’m mentor ar 11 Tachwedd 2009

Cyfarfod llawn Cyngor Sir Caerfyrddin yn Neuadd y Sir. Man parcio 55. Roeddwn yn dechrau teimlo bod pobl eisiau i mi fod yna, a theimlo cywilydd am fy agwedd wrth-Sir Gâr, sydd yn rhan annatod, bron, o drigolion Sir Benfro, fel fi.

Yna, cawsom fwy o de bendigedig Mair cyn i mi fynd i fwth y cyfryngau yn y siambr, sydd yn hwylus o agos at sedd Mair. Roedd newyddiadurwr o’r papur lleol yn cymryd nodiadau ac yn cyfieithu o’r Gymraeg i’r Saesneg mewn llaw-fer yn ddiymdrech.

Daeth y cadeirydd â’r cyfarfod i drefn yn brydlon. Gwisgais fy nghlustffonau i glywed y cyfieithiad, a cheisiais ganolbwyntio gan baratoi fy hun ar gyfer ychydig o oriau diflas iawn, yn fy nhyb i, o edrych ar yr agenda hirfaith.

Cefais fy siomi ar yr ochr orau o weld pa mor hamddenol ffurfiol oedd y trafodion. Cafwyd cyflwyniad gan grwp o weithwyr iechyd, yn dangos pa mor galed roeddent wedi gweithio i wella ansawdd y bwyd a ddarperir gan sefydliadau’r Cyngor, a pha mor llwyddiannus y buon nhw wrth wella’r defnydd o gynnyrch lleol a ddarparwyd gan fasnachwyr lleol. Roedd pawb yn y siambr yn cymeradwyo eu hymdrechion yn ddiffuant ac o waelod calon.  

Yna, cyflwynodd Mr Davies, a oedd yn cynrychioli Llywodraeth Cynulliad Cymru, y wobr platinwm i’r cadeirydd. Cefais foddhad plwyfol gan fod Mr Davies yn dod o Sir Benfro, ac roeddwn yn falch iddo ollwng y gath o’r cwd am hyn—er y cafwyd peth gwatwar chwareus o rannau o’r siambr.  

O gofio’r dyddiad, aeth y ddau funud o dawelwch am 11.00 am heibio yn hollol ddiffwdan, fel y disgwyl.

Daeth y cyfarfod i ben â digwyddiad a wnaeth ennyn fy chwilfrydedd gwleidyddol. Etholwyd is-gadeirydd newydd i’r pwyllgor craffu, a fy mentor oedd y cadeirydd. Yn hwyrach, gofynnais iddi beth fyddai wedi digwydd petai’r ymgeisydd yr oedd yn ei ffafrio wedi colli. Dywedodd yn blwmp ac yn blaen y byddai wedi bod yn rhaid iddi ymddiswyddo! Sefyllfa go ddramatig.

Gadewais y cyfarfod yn teimlo bod fy nealltwriaeth wleidyddol yn datblygu’n gyflym.  

Menter ar y cyd rhwng cynghorwyr sir a chynghorwyr cymunedol yw fy nghyfarfod nesaf, yn y cae rasio newydd yn Ffos-las, ger Llanelli. Mae fy mhrofiadau fel cynghorydd cymunedol ddegawd yn ôl yn gwneud i mi feddwl bod y syniad o hyrwyddo dealltwriaeth a gwella’r cyfathrebu sydd rhwng y ddwy haen o lywodraeth yn un   rhagorol, ond efallai ei fod yn nod na ellir ei gyrraedd. Cewch ddarllen fy myfyrdodau maes o law.

Fy nghyfarfod cyntaf â’m mentor ar 22 Hydref 2009

Cyrhaeddais braidd yn gynnar, yn teimlo’n lled-ansicr ynglyn â beth i’w ddisgwyl a sut y byddwn yn ymdopi â chymhlethdod llywodraeth leol, fel rwyf yn ei ddeall.  

Ar fore llwyd, cymylog, edrychai’r cyn-garchar yn union fel y byddech yn ei ddychmygu, o gofio bod yr adeilad yn cael ei alw’n lleol yn ‘Colditz’.  

Fy nghyswllt cyntaf â Chyngor Sir Caerfyrddin oedd cael fy nghyfarch gan swyddog yn y maes parcio a ddywedodd wrthyf fod y Cynghorydd, sef Mair Stephens, yn disgwyl amdanaf. Yna dangosodd y swyddog i mi’r ffordd at fan parcio 76. Roedd y cyngor yn creu argraff dda yn barod. Mae Sir Gaerfyrddin yn cael marciau llawn am drefnu a chyfathrebu.

Roedd fy mentor yn aros i’m cyfarch, a gwnaeth hynny mewn modd croesawgar a chyfeillgar.   

Yna, gwnaeth Mair baned i’r ddau ohonom yn lolfa’r Cynghorwyr. Does dim ffreutur, oherwydd ymarfer i leihau costau.

Wedi peth mân siarad ynglyn â chefndir ein teuluoedd, gwnaethom drefnu 10 cyfarfod, gan fodloni rhai o feini prawf Camu Ymlaen Cymru. Mae’r cyfarfodydd yn amrywio o gyfarfod llawn y cyngor, sef yr un cyntaf, i gyfarfod cynllunio ar y safle. Gobeithio na fydd hi’n bwrw glaw!   

Aeth amser yn ei flaen yn gyflym iawn wrth i ni drafod sut y mae llywodraeth leol yn gweithio a pha mor fanwl mae angen i bob cam fod yn y  broses o wireddu syniad, er mwyn sicrhau bod pethau’n dderbyniol yn gyfreithiol ac yn wleidyddol.

Roedd didwylledd a gonestrwydd Mair yn dangos pa mor ddwfn yw ei ffydd yn y system ddemocrataidd, a faint o’i bywyd mae’n ei roi i wasanaethu ei hetholwyr a’i chymuned.  

Daeth ein cyfarfod cyntaf—a oedd yn fuddiol iawn—i ben â thaith o amgylch y cyn-garchar.

Wrth i mi gerdded i lawr grisiau addurnedig Neuadd y Sir a ffarwelio â Mair, teimlais fy mod wedi gwneud ffrind newydd, ac roeddwn yn edrych ymlaen at ein cyfarfod nesaf.

Cefais gyfle yn ystod y daith adref i fyfyrio ar fy mhrofiad; efallai roeddwn yn amau gormod, nid yw pob gwleidydd fel maent yn cael eu portreadu yn y cyfryngau ac yn ôl y cyhoedd. Cefais yr argraff bod y cynghorwyr y des i ar eu traws hyd yn hyn yn ymroddedig i’w gwaith. Amser a ddengys a wyf yn bod yn or-ramantaidd.  

Partners & Help